Het verhaal van de verdachte is een tragisch verhaal, dat eigenlijk al op zestienjarige leeftijd begint. Hij gaat steeds vaker en meer drugs gebruiken. Niet alleen amfetamine, oftewel speed, maar ook cocaïne, xtc en cannabis. En nu heeft de man, volgens een psychiater die hem onderzocht, last van psychoses. Die schizofrenie in combinatie met middelengebruik leidt tot delictgedrag, stelt de rechter.

Slagersmes

Zo kon het op 22 maart dit jaar vreselijk verkeerd gaan. De man hakt die dag met een slagersmes in op zijn moeder bij de zorginstelling aan de Molenweg, waar hij op dat moment verblijft. Ze wordt met een kapmes in de rug en nek gestoken. "Toen de politie aankwam, zagen ze een bloedspoor", zo vertelt de rechter. "Moeder zat binnen gewond op een stoel. Ze had bloed in haar haren en gezicht en haar shirt was opengereten".

Ze geeft aan dat haar zoon haar heeft neergestoken, maar ze wil geen aangifte doen. Ze is bang dat haar zoon in de gevangenis zal komen.

Zelf wil de 32-jarige man er niet te veel over praten. "Het ging gewoon helemaal verkeerd", zegt verdachte. "Het ging gewoon niet goed met me. Ik was boos over een aantal dingen die in het verleden zijn gebeurd." Hij reageert erg gelaten, zonder zichtbare emotie. "Het ging allemaal vanzelf. Ik heb het niet met voorbedachte rade gedaan. Het gebeurde gewoon."

Als de rechter doorvraagt, blijkt de man amfetamine te hebben gebruikt. Maar hij ziet daarin geen probleem: "Ik word er rustig van. Ik heb een beetje ADHD, voor mij is dat hetzelfde als Ritalin. Ik voel me er goed bij, dus er is geen reden om het niet te doen."

Op de bewuste dag in maart blijft hij in ieder geval niet rustig. Hij hakt niet allen op zijn moeder in, maar hij gooit ook nog twee ramen kapot en sloopt twee deuren. Daarvoor wil de instelling een schadevergoeding. De politie heeft ook nog een gaspistool inbeslaggenomen en een plastic doos met patronen.

Weliswaar was het wapen dat de man in Duitsland heeft gekocht geen echt vuurwapen, maar volgens de politie was het zeker geschikt voor bedreiging. Dat de man mogelijk plannen had, blijkt uit appverkeer van de telefoon die is onderzocht: "Heb nog alarmpistool, durf je overval te doen?" vraagt een kennis van de man. "Heb je iemand die we kunnen rippen?", vraagt de verdachte. "Ik laat je wel zien hoe makkelijk het is, zo'n overval", valt te lezen in het appverkeer. "Dat heb ik niet gedaan, gelukkig", zegt verdachte daarover.

'Als je mij gek maakt, dan maak ik je dood'

Wel bedreigt hij op de bewuste avond een agent: "Als je mij gek maakt, dan maak ik je dood", zou hij hebben gezegd. Daarover verklaart de verdachte: "Ik was helemaal overstuur, dan zeg ik dingen die ik niet meen. Er was net wat ernstigs gebeurd en dan gaan ze je ondervragen. Dat vind ik raar. Ik was gewoon opgefokt".

Volgens een medewerker van de zorginstelling, die als getuige is gehoord, gebruikt de verdachte vaker drugs. Dat wordt door zowel de zorginstelling als de moeder, de psychiater die de man behandelt, de psycholoog van Het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie (NIFP) en de reclassering als problematisch beschouwd. Uit het onderzoek naar de man blijkt dat er sprake is van een psychische stoornis, in combinatie met gebruik van drugs.

Bovendien heeft de man een antisociale persoonlijkheidsstoornis en is hij 'verminderd toerekeningsvatbaar', omdat hij zichzelf niet kan bijsturen, zegt de psycholoog. Zowel het NIFP als de reclassering vindt dat er een hoog risico is op delictgedrag en acht de kans op herhaling groot. De man zou niet alleen een bedreiging voor zijn moeder zijn, maar voor de maatschappij an sich. Daarom adviseren zij tbs met dwangverpleging. "Ik wou dat ik nooit had meegewerkt", zegt de verdachte over het psychologisch onderzoek. "Ze doen aardig tegen je en dan flikken ze zoiets. Tbs is wel heel ernstig, daar kom je nooit meer van af."

Gevangenisstraf

Het Openbaar Ministerie neemt het tbs-advies over in de eis. "Echter", zo zegt de officier, "ik vind de gepleegde feiten zo ernstig, dat ik ook wil dat de man een straf uitzit". Ook blijkt dat de man - die inmiddels een strafblad heeft van zeventien kantjes met voornamelijk vermogensdelicten als diefstal, heling en straatroof en zware mishandeling en vernieling - nog een gevangenisstraf van een jaar heeft openstaan. Die moet nu ook worden uitgezeten, zegt de officier.

Maar die gevangenisstraf is niet in het belang van de verdachte, vindt zijn advocaat. "Zijn belang is om zo snel mogelijk de behandeling te laten ingaan. Ook de maatschappij zou daarbij gebaat zijn." Daarom pleit de advocaat tegen een gevangenisstraf, of eventueel één die net zo lang is als het voorarrest. "Mocht hij het wel krijgen, dan liever na behandeling." De officier van Justitie vindt echter dat er wel een gevangenisstraf moet komen: "Het had niet veel gescheeld, of we hadden hier voor een andere zaak gezeten in plaats van een poging tot doodslag. De verdachte is tekeer gegaan als een beest."

De rechter doet over 2 weken uitspraak.

Bekijk hier de hele reportage