Bijzonder natuurboek uit 1771 in de collectie van het Noord-Veluws Archief
ELBURG – In een nieuwe aflevering van de serie over het Noord-Veluws Archief staat een bijzonder boek centraal: Kabinet van zeldzaamheden der natuur uit 1771. Mariëlle Bos, PR- en educatiemedewerker, neemt de kijker mee door het eeuwenoude werk en laat zien waarom het zo bijzonder is.
Het boek bevat prachtige afbeeldingen van onder meer koralen, schelpen, vlinders, insecten, vissen en zoogdieren. De platen zijn gemaakt met behulp van kopergravures en vervolgens met de hand ingekleurd. Omdat er destijds nog geen camera’s waren, werden dieren en voorwerpen die ontdekkingsreizigers meenamen naar Europa zorgvuldig nagetekend. Dat ging niet altijd goed. Sommige dieren werden tijdens de reis niet goed bewaard of opgezet, waardoor ze op de afbeeldingen soms een opvallend menselijk uiterlijk kregen.
Ook het boek zelf is bijzonder. Het werd gedrukt in een beperkte oplage van slechts 99 exemplaren. Het getoonde exemplaar is nummer 13. De leren band is versierd met goudstempels. Boeken werden in die tijd vaak eerst zonder omslag verkocht en later door een boekbinder naar wens ingebonden. Een rijk versierde band als deze was dan ook een kostbare keuze.
Het werk is oorspronkelijk in het Duits uitgegeven door natuurhistorisch tekenaar Knorr. Na zijn overlijden verscheen enkele jaren later een Nederlandse uitgave. Het boek kwam terecht in de nalatenschap van admiraal Van Kinsbergen, die een deel van zijn leven in Elburg woonde en zich inzette voor het onderwijs.
De boeken uit zijn nalatenschap worden bewaard bij het Noord-Veluws Archief. Het originele exemplaar wordt veilig in het depot gehouden en is daarom niet vrij door te bladeren. Wie de afbeeldingen toch van dichtbij wil bekijken, kan terecht bij het museum in Haem, waar een exemplaar volledig is gedigitaliseerd.
Heb je een tip of opmerking? Mail onze redactie via [email protected].
