Impact Harderwijk ontstond eind 2022 na een vraag van de gemeente om innovatie en duurzaamheid te stimuleren. De groep bestaat uit betrokken Harderwijkers: ondernemers, inwoners en ambtenaren die samen willen bouwen aan een betekenisvolle economie.

Volgens voorzitter Wiebe Bakker draait de traditionele economie vooral om koopkracht, groei en consumentenvertrouwen. “Bij de nieuwe betekeniseconomie worden andere factoren gemeten, zoals impact op welzijn, ecologie en duurzaamheid”, legt hij uit.

Focus op minder verspilling

Impact Harderwijk werkt aan thema’s als circulariteit, landbouw, voedselverspilling en energietransitie. Het thema voedselverspilling werd uitgelicht door gastspreker Thomas Luttikhold uit Utrecht. Hij heeft de afgelopen jaren de horeca geholpen hun voedselverspilling te monitoren en is nu zelfstandig werkend kok.

Als voorbeeld van een ‘no waste recept’ noemt hij de pizza, als restverwerkingsrecept uit de Italiaanse keuken. 

Voorbeelden uit de praktijk

 Wereldwijd wordt meer dan 30 procent van het voedsel weggegooid. Dat gebeurt op het land, tijdens transport, in winkels, in keukens van hotels en restaurants, en thuis. Luttikhold noemde hotelbuffetten als voorbeeld. Eten dat langer dan twee uur staat, moet wettelijk worden weggegooid.

Thuis wordt brood vaker weggegooid dan groente, terwijl vlees bijna niet wordt weggegooid door de hoge prijs. Voedselverspilling zorgt bovendien voor veel CO2-uitstoot, vooral bij vlees en rijst door het water- en energieverbruik.

Bezoekers krijgen tips tegen voedselverspilling. | Foto: Henk Merjenburgh

Oplossingen zitten volgens hem in samenwerking. Denk aan de cateraar van een bedrijfsrestaurant die eiwitrijke gezonde maaltijden op dinsdag aanbiedt, als veel mensen ’s avonds gaan sporten. "De derving gaat omlaag als je het eetpatroon van je gast kent." 

Ook thuis kun je volgens Luttikhold veel doen. “Door samen te koken en kinderen bewust te maken van de ingrediënten, wordt er minder snel eten weggegooid.”

Blaadje sla laten we weg

Tijdens het panelgesprek vertelde Ricardo van de Mheen, chef-kok bij Grand Café Alleman, hoe zij met cliënten van ’s Heeren Loo werken aan bewustwording. “We verbouwen zelf groente in onze moestuin. Bij broodjes halen we het blaadje sla weg, omdat dit toch vaak blijft liggen.”

Annelein Ouwerkerk, adviseur circulaire economie van de gemeente Harderwijk, begeleidde eerder projecten rond plantaardig eten en minder verspilling. “Uit Harderwijk waren 19 horecabedrijven aanwezig, van chique restaurant tot een pizzeria die het advies kreeg om minder kaas op de pizza’s te strooien.”

Ook zij ziet bewustwording onder inwoners als grote uitdaging. “Het GFT-afval is hoog in Harderwijk. Dat kunnen we omlaag brengen.” Van de Mheen stelde voor om een thema-avond voor inwoners te organiseren.

Laatste Pluk: appels redden

Tijdens de reeks Impact Café’s ontstaan nieuwe samenwerkingen. De actie De Laatste Pluk is daar een voorbeeld van. Bij een boer in Zeewolde hielpen 220 mensen mee om restfruit te plukken.

In totaal werd 25.000 kilogram appels gered die anders waren blijven hangen. Landelijk ging het zelfs om 150.750 kilogram appels, goed voor evenveel voedselpakketten voor gezinnen van de Voedselbank.

Gouden Appeltaart voor impactmakers

In Harderwijk heeft dit een vervolg gekregen met de Gouden Appeltaart actie. Alleman heeft de appeltaarten gebakken van het geredde fruit. Er konden door het bedrijfsleven voor 150 euro gouden appeltaarten worden gekocht. Van de opbrengst (1.000 euro) is kan stichting Ontmoeting een stamtafel aanschaffen voor dak- en thuislozen, die ook hebben meegeplukt.

De gouden appeltaart. | Foto: Henk Merjenburgh