Frans Tempelman klust bij de Veensche Kas: 'Wat ik ervoor terugkrijg? Alleen maar liefde!'

Het lijkt in de ochtend rustig op het terrein van de Veensche Kas. Schijn bedriegt, want eenmaal de kas ingelopen, zie je een groot schema hangen met taken en werkzaamheden voor die dag. Alle medewerkers worden als eerste in de ochtend op de hoogte gebracht wat er moet gebeuren. Het is van kippenhokken verschonen tot de cavia’s voeren. Verder op het terrein zie je overal groepjes mensen aan het werk. Frans staat tussen de tuinmachines met een groep medewerkers om hem heen. “Ja, daar moet ik straks nog even naar kijken, zodat alles weer functioneert.”

Frans is door zijn vrouw Loes begonnen met vrijwilligerswerk: “Zij wilde een nuttige tijdsbesteding hebben toen zij met pensioen ging. Ze ging op de gok kijken bij Dagactiviteitencentrum Nijkerk (DAC- GGZ). De kennismaking was zo leuk, dat ze meteen bleef. Haar verhalen over het werk en de mensen waren zo aanstekelijk dat ik ook maar eens ben gaan kijken.” Het bleef niet bij kijken, ook Frans bleef hangen en ging 10 jaar geleden mee toen de Veensche Kas werd opgericht door Martin Kok.

“Hier help ik met allerlei werkzaamheden zoals het machinepark onderhouden en klusjes doen waardoor alles netjes blijft en de dieren verzorgd kunnen worden. Zo hebben we bijvoorbeeld verschillende stroompunten op het terrein gemaakt. Samen met de medewerkers maken we dan de straat open, bepalen waar de punten moeten komen en zorgen we dat alles veilig wordt aangesloten.” Een grote klus was het weer netjes maken van de bestrating; de wortels van de bomen die op het terrein staan hadden alles omhooggewerkt. Straat open, wortels eruit halen en dan weer de straat dicht maken. Het ziet er allemaal weer goed uit. Ook kleine klusjes worden opgepakt door Frans: “Als bijvoorbeeld de grasstrimmer kapot is, dan proberen we dat ook samen weer op te knappen. We bedenken alles samen en we knappen ook alles samen op. We zijn onder elkaar gelijk. En ik vind het leuk om ze wat te leren.”

“Op dinsdagmiddag eten we altijd eitjes van eigen kippen met z’n allen. Dat is een soort traditie geworden. Net zoals we samen om 10.00 uur koffiedrinken. Voor iedereen zijn dat belangrijke momenten naast het werk dat op de planning staat. Er wordt verder gesproken over het werk, maar ook andere dingen worden besproken. Alles is mogelijk. En we hebben hier de stelregel: We doen ons best, maar lukt het ons vandaag niet, dan is er morgen weer een dag.”

Een technische achtergrond of opleiding in de zorg heeft Frans niet. “Nee, ik heb altijd op kantoor gewerkt. Ik ben als ‘kantoorbediende’ begonnen bij een grote fabriek in Naarden die geur- en smaakstoffen vervaardigde en ben al die jaren via verschillende afdelingen opgeklommen in andere functies. Ik raad iedereen aan om bij een groot bedrijf te werken. Je krijgt binnen een vertrouwde omgeving kansen en je leert veel mensen kennen” Frans trots: “Ik ken mijn vrouw ook van het werk.” De technische handigheid heeft Frans verkregen door zijn hobby: “Ik sleutel graag aan motoren. Na het werk, was ik altijd wel bezig. Ik heb nu een oldtimer motorfiets uit 1931 , daar zitten heel veel uurtjes werk in. Binnenkort ga ik er de Elfstedentocht voor oldtimers mee rijden. Een optocht door het mooie Friesland van 400 oude auto’s en 200 oude motorfietsen tot bouwjaar 1950. Elk jaar weer een feestje!”

Iedereen is dol op Frans. Medewerkers komen hem begroeten en vragen hoe het met hem gaat. Of ze komen gewoon langs om even aan te geven dat er ook werk op Frans ligt te wachten. Heel makkelijk schakelt Frans tussen alle gesprekken en vragen door. Zijn glimlach verdwijnt niet van zijn gezicht. “Maar ik ken mijn plaats ook hoor, zegt hij. Ik weet ook lang niet alles hier. Daar zijn dan weer andere mensen voor.” Renate, een van de medewerkers, beaamt dat: “Frans weet nooit waar spullen liggen en ik weet alles te liggen. Hij vraagt mij vaak om hulp! En ik ben gewoon goed met techniek. Ik heb daarvoor de opleiding gehad!”

Medewerker Johan schuift ook even aan. Johan heeft in zijn jeugd ernstige epilepsie gekregen. Bij de Veensche Kas voelt hij zich veilig en werkt daar vier dagen in de week. Johan is trots op zijn ‘boer’. Een houten beeld dat gevonden is ‘langs de weg’ en die Johan helemaal heeft opgeknapt. Het beeld heeft een opvallende plek in de tuin gekregen. Johan is zich bewust van zijn beperking. “Ach, zo heeft iedereen wel wat”, zegt Johan. Op de vraag wat dan de beperking van Frans is, wordt Johan wat verlegen: “Die heb ik nog niet kunnen ontdekken! Frans is hier onmisbaar!”

“Dit is mijn plek!” Frans staat met zijn armen wijd achter een grote houten werkbank. Om hem heen heel veel gereedschap. Aan het werk met machines of zorgen dat gereedschap weer werkt en deugdzaam is, doet Frans het allerliefste bij de Veensche kas. De plek verraadt ook het andere vrijwilligerswerk van Frans: “Ja, ik ben ook secretaris bij Gered Gereedschap. Wij zaten in het pand van Goed Bezig (ook een plek voor dagbesteding) aan de Nijverheidsstraat en moesten daar uit vanwege de bouw van de opvangplek voor asielzoekers. Gelukkig kunnen we daar in het najaar weer terecht.

Ondertussen gaat de inzameling van gereedschap wel door. Dat ligt hier. We hebben heel veel uitgezocht: Wat kunnen we hergebruiken en aan goede doelen geven en wat niet meer geschikt is om op te knappen, leveren we in bij het oud ijzer. Onze werkvoorraad ligt tijdelijk opgeslagen in 2 zeecontainers bij het Oekrainepark in Nijkerk en zodra onze nieuwe werkplaats wordt opgeleverd in Juli kunnen we deze weer gaan inrichten .”

Terwijl Frans zich nog hardop afvraagt wat ze moeten met de plek, waar ooit grote plantenbakken stonden, zegt hij: “Weet je, iedere keer als ik naar huis ga, zit ik vol energie. Je doet echt alles samen met de medewerkers en altijd hebben we weer nieuwe ideeën! Het is goed om bezig te zijn.” Op de vraagt wat hij terugkrijgt van dit werk, zegt Frans, wat iedereen allang weet, wanneer je met hem rondloopt over het terrein: “Liefde. Ik krijg er alleen maar liefde voor terug!” Frans gaat weer aan het werk. Er moet nog een bijl geslepen worden.