Hans bekijkt coldcasezaken in de hoop ze op te lossen: ‘Iemand is niet zomaar van de aardbodem verdwenen’

Hans Bezembinder werkt momenteel aan een zaak waarvan hij denkt dat hij deze niet gaat oplossen. “Dat is jammer, maar ik ben zeker al een paar stappen verder gekomen”, zegt de oud-politiefunctionaris die in het belang van alle zaken geen specifieke details deelt. “Mocht het niet opgelost zijn, dan gaat het weer op de plank. In de hoop dat er in de toekomst nieuwe informatie komt en anderen er verder mee kunnen.”

In september rondt hij de zaak af. “Je kunt niet eindeloos aan een zaak blijven werken. Je moet iets concreets hebben, anders kom je niet verder.” Per jaar behandelt hij ongeveer vier zaken. Zijn betrokkenheid leidt tot resultaten. “Er zijn zeker zaken geweest waarin verdachten zijn aangehouden of dat er al een verdachte bekend was en kort daarna aangehouden is.” 

“Noem het maar beroepsdeformatie”, glimlacht hij. “Ik heb mijn werk altijd interessant en boeiend gevonden om te doen. Als mijn hulp wordt gevraagd, wil ik geen nee zeggen. Daar ben ik gevoelig voor. Ook al weet ik dat het ten koste gaat van mijn eigen vrije tijd.” 

In zijn loopbaan binnen het politiekorps bekleedde hij verschillende functies. Hij startte in 1969 bij de politie bij de algemene dienst en in 1980 stroomde hij door naar de recherche. Via bureauchef bij de vreemdelingenpolitie werd Hans na een reorganisatie Officier van Dienst en woordvoerder bij persconferenties.  

Als Officier van Dienst kreeg hij in korte tijd te maken met veel dodelijke ongevallen. “Tijdens zo’n gebeurtenis had ik de leiding en zette ik de lijnen uit bij grote calamiteiten op locatie. Vaak was ik als één van de eersten ter plekke. Dan maak je wat mee”, knikt hij. “Je ziet minder mooie gebeurtenissen. Al waren het voor mij boeiende perioden”, blikt hij terug op die tijd.  

Zijn ervaring in het recherchewerk en in de communicatie bracht hem in contact met het team van het televisieprogramma Opsporing Verzocht. “Het programma breidde uit van één keer per maand naar één keer in de week. Daar hadden ze input van de politie bij nodig.” Hij ging aan de slag als coördinator. “Ik peilde of de opsporing voldeed aan de criteria en zette de tactische lijn uit. Bij groen licht kwam het item in de uitzending”, vertelt hij over zijn laatste baan. In 2007 ging hij met pensioen.  

Na diverse projecten in de regio bij onder andere Meld Misdaad Anoniem en Stop Heling sloot Hans zich ruim zes jaar geleden als vrijwilliger aan bij het coldcaseteam Midden Nederland. Het team bestaat uit vijftien politiefunctionarissen en vijftien vrijwilligers.  

Zij bekijken oude dossiers van onopgeloste misdrijven, langdurige vermissingen en onbekende doden. “Zaken waar een verjaringstermijn opzit. Het zijn vooral zaken uit de jaren tachtig en negentig, die in het verleden zijn onderzocht, maar waar ze destijds op vastgelopen zijn”, legt hij uit. 

Iedereen uit het team krijgt een regionale zaak toebedeeld. “Zaken die het bezien waard zijn, omdat er bijvoorbeeld een tip is binnengekomen.” Volgens Hans kunnen mensen jarenlang zwijgen over iets, totdat ze spijt krijgen. “Het komt voor dat iemand op zijn sterfbed schoon schip wil maken. Ze praten er op het laatst alsnog over”, licht hij toe. 

 “Of een ex-partner die na een scheiding een tip geeft over een verdachte situatie rond een toenmalige partner. Of familieleden die iets horen of opmerken. Het kan een zaak weer laten rollen.” 

Om het werk makkelijker te maken worden de documenten uit de tientallen archiefdozen eerst gesorteerd. De documenten die bruikbaar zijn worden gedigitaliseerd. Daarna start hij thuis met inlezen. “Ik probeer een haakje te vinden om daarop door te gaan”, legt hij zijn werkwijze uit.  

“Zie het als een puzzel. Er komt telkens een stukje op de juiste plek te liggen. Soms past een stukje wel, soms ook niet. Al sparrend met mijn collega’s kom ik er vaak wel uit.” Een regionale zaak kan nationaal worden. Of zelfs internationaal. “Criminaliteit houdt zich ook niet aan grenzen. Het komt voor dat wij met het heropenen van een dossier ook de grens over gaan.” 

Volgens Hans zijn DNA en sporen tegenwoordig een belangrijk haakje. Door nieuwe technieken zijn er veel meer mogelijkheden bijgekomen om onderzoek te laten doen. Het coldcaseteam schat in hoe kansrijk een hernieuwd onderzoek is. “Het is aan de Officier van Justitie of een zaak prioriteit wordt. Bij groen licht nemen de politiemensen, die het dagelijkse werk doen, het werk van de vrijwilligers over. Zij starten de verdere onderzoeken”, verduidelijkt hij.

“Als ik na een dag op het hoofdkantoor thuiskom, dan pak ik gewoon wat te eten en te drinken en gooi het over mijn schouder. Dat is mijn instelling”, zegt hij nuchter. “Je kunt er niks aan veranderen. Ik leg het naast me neer, anders heb ik alleen mezelf ermee. Als ik er last van ga krijgen, dan houd ik er subiet mee op”, zegt hij stellig. “Ik wil er ’s nachts niet wakker van liggen.”  

Hij herinnert zich niet een specifieke zaak die hem nog zwaar op de maag ligt. “Maar bij zaken waar kinderen bij betrokken raakten, hoop ik altijd de onderste steen boven te krijgen. Het oplossen van een zaak doen we niet voor onszelf, maar voor de familie. Voor de mensen die slachtoffers zijn. Die al jaren hun partner of kind kwijt zijn.”  

Vooral bij vermissingen vindt hij het belangrijk om de nabestaanden rust te kunnen geven. “Iemand is niet zomaar van de aardbodem verdwenen. Met het opnieuw bekijken van de zaak probeer je de familie te helpen. Dat je een verhaal kunt vertellen wat er vermoedelijk is gebeurd. Het geeft de familie een bepaalde geruststelling. Anders blijven ze in onzekerheid zitten.”

De vrijwilligers uit het coldcaseteam komen uit diverse disciplines. “Oud-politiemensen, iemand uit de sport, een studente criminologie”, somt Hans een scala aan mensen op. Om dit vrijwilligerswerk te kunnen doen moet je volgens Hans affiniteit hebben met het vak en analytisch kunnen denken. “Soms zijn het grote ingewikkelde dossiers. Er zit veel ballast bij. Formulieren waar je niets aan hebt. Uit al die gegevens moet je iets bruikbaars zien te halen. Een scheiding maken.” 

Door de verschillende zienswijzen binnen het team komen aanwijzingen en oplossingen die verrassend zijn. “Nooit is iets te gek”, meent Hans. “Wat kun je bedenken wat er gebeurt zou kunnen zijn? Out of the box denken. We bedenken allemaal scenario’s, zodat we die kunnen afstrepen. Door bijvoorbeeld sporen of gesprekken. Liever teveel scenario’s, dan ergens niet bij stil hebben gestaan.”