De nieuwe coalitie in Nunspeet bestaat uit alle partijen. Foto: Omroep Gelderland

De nieuwe coalitie in Nunspeet bestaat uit alle partijen. Foto: Omroep Gelderland

NUNSPEET - Afgelopen donderdag werd in Nunspeet het raadsbrede akkoord gepresenteerd en kwam het nieuws dat alle partijen samen in het college gaan. Gemeentebelang, SGP, CU leveren daarbij allemaal één wethouder en CDA lokaal én PvdA/GroenLinks komen met een gezamenlijke wethouder. Volgens fractievoorzitter Marc Konings van Gemeentebelang Nunspeet, de grootste partij, is deze constructie bijzonder: "Bij mijn weten is het nog nooit vertoond". Maar is dat ook zo? Vijf vragen én antwoorden over een zogenoemd 'Raadsbreed akkoord'.

1. Hoe bijzonder is dit? Gebeurt het vaker?

Volgens professor Michiel de Vries, hoogleraar bestuurskunde aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, komt vooral een Raadsbreed Akkoord veel vaker voor. "Ik heb het idee dat het een beetje modeverschijnsel is in de politiek. Geen idee waarom, maar je ziet het vaker. Een coalitie van alle partijen komt minder vaak voor, maar is niet nieuw. Ik kan zo 5 gemeenten opnoemen waar ze dit ook doen of hebben gedaan: Bergen op Zoom, Zundert, Utrechtse Heuvelrug, Laarbeek en Maashorst bijvoorbeeld. Wat Nunspeet betreft denk ik dat het niet zo'n conflictueuze gemeente is."

2. Wat zijn de voordelen?

"Dat je daadwerkelijk iets voor elkaar kan krijgen met z'n allen en dat je conflicten vermijdt", zegt De Vries. "Alle partijen hebben een belang om de coalitie goed te houden. Anders zijn ze zelf de dupe."

3. Wat zijn de nadelen?

"Je moet het niet alleen eens zijn met elkaar over wat je gaat doen. Maar je moet het ook nog eens worden over de prioritering van de zaken die je samen beslist. Wat geef je voorrang?", zegt professor De Vries daarover. En dat wordt volgens hem nog wel eens vergeten. "Ik heb bij gemeenten gezien die een soortgelijke constructie hadden, aan het eind van een coalitieperiode, dat er veel zaken zijn blijven liggen omdat ze het niet eens konden worden over wat nu eerst aangepakt moest worden. Dus het gaat niet alleen om wat je wil, maar ook wat geef je voorang."

4. Mensen laten via sociale media weten dat er weer sprake gaat zijn van 'achterkamertjespolitiek'; zijn die zorgen terecht of wordt het juist transparanter?

"Men zegt dat er meer debat zal zijn in de gemeenteraad", zegt de hoogleraar daarover. "Maar ik denk inderdaad dat het debat zich verplaatst naar de achterkamertjes en dat daar zaken worden dichtgetimmerd. Voor de bühne wordt er dan nog in de gemeenteraad vergaderd. Of het transparanter wordt is lastig te zeggen."

5. Ook wordt er gezegd: We stemden partij X en nu krijgen we toch partij Y. Stemmen heeft dus geen zin. Is deze constructie van een raadsbreed akkoord bevorderlijk voor de geloofwaardigheid van de politiek?

"Nee het lijkt geen zin meer te hebben om te gaan stemmen", geeft ook De Vries toe. "Als je met z'n allen in het college gaat zitten, dan maakt het niet meer uit op welke partij je stemt. Bij de laatste verkiezingen zagen we dat de opkomst heel laag was. Die was onder de 50%. En je zag bij Bergen op Zoom die ook alle partijen in het college had zitten dat die opkomst nog lager was. Daar was het zelfs onder de 45%. Dat is nog minder dan bij de provinciale verkiezingen normaliter. De interesse lijkt minder te worden bij dit soort politieke constructies. Wat je wil is natuurlijk democratie. En dat betekent dat je een debat hebt met voor- en tegenstanders hebt, waarbij de meerderheid zijn zin krijgt. Dat is normaal gesproken de coalitie. Maar als je helemaal geen oppositie meer hebt dan vragen mensen zich inderdaad af waarom ze überhaupt nog zouden gaan stemmen."

Deel dit artikel