- We zitten in de nationale voorleesdagen, ze duren tot 5 februari, maar de houdbaarheid is natuurlijk oneindig. Hoe mooi en essentieel is het om samen als ouders of opvoeders met je kind van een verhaal te genieten; dat samenzijn is even mooi als de taalontwikkeling en het vergroten van de woordenschat. Bijna de helft van de ouders doet het nooit, maar de helft daarvan zou het wel willen als ze er tijd voor konden vinden. Deskundigen geven aan dat bij kinderboeken plaatjes belangrijk zijn, maar ook dat lezen veel meer biedt dan tabletgebruik.

Lezen is ook voor volwassenen enorm waardevol. Smaken verschillen, en je kunt terecht van boeketreeks tot grote namen in de literatuur en alles er tussenin. Je kunt meejanken of opgescherpt worden. Een goed boek opent je ogen voor wat je niet kende, laat je kennis maken met dingen waarvan je niet wist dat ze bestonden. Özcan Akyol schreef in een column dat hij door het lezen van verhalen van andere mensen veel beter zichzelf ging begrijpen, omdat begenadigde auteurs woorden wisten te geven aan alles wat hij ook wel eens had gevoeld, maar simpel niet in taal kon omzetten. Dat is ook mijn ervaring.

Om een goed boek te lezen hoef je geen fijnproever of wetenschappelijk geschoolde te zijn. Een boek kan zoveel met je doen: het leert je anders naar jezelf en je omgeving te kijken, meer zicht te krijgen op waarom dingen in de samenleving gaan zoals ze gaan. Lezen helpt je te observeren, waardoor je meer dingen ziet in je tuin, de straat, je dorp, je land en de wereld. En observeren is genieten, ook van mensen die net als jezelf van die eigenaardige gewoonten hebben.

Een spannend boek kan je geboeid vasthouden en je meevoeren naar vervlogen tijden, uitheemse culturen, verborgen werelden. Wie Texas van James A. Michener leest begint iets te begrijpen van de ziel van de ‘klassieke’ Amerikaan; wie inzicht zoekt in de wonderlijke Amerikaanse politiek kan het eerste deel van Barack Obama’s biografie lezen, je gelooft soms je ogen niet. Wie wil proberen iets te begrijpen van de uitzichtloosheid van samenlevingen in Midden- Afrika kan Congo lezen van David van Reybrouck. Soms gebeurt er in een boek helemaal niets, maar raak je door de vertelkunst toch gefascineerd in het leven van gewone mensen zoals je er zelf een bent. Vul maar aan.

Lezen moet niet; je kunt ook met een zalig gevoel hout hakken, pannekoeken bakken, borduren of schilderen. Of je kent misschien de heerlijke ervaring van uitwaaien op het strand, een zeiltocht op de Friese meren, of het tot in de nacht uitzitten bij een kampvuurtje. Maar ook een mooi boek kan je in vervoering brengen, het gewone leven laten ontstijgen en laten ontsnappen naar andere sferen. Wegdromen in een wereld buiten jezelf werkt louterend … Optioneel zijn dan nog een goed glas bier of diepzinnige wijn. Leesplank en kaasplank naar keuze. Maar wat schrijf ik nog, gauw theezetten en verder in mijn boek.

Ton van Leijen (avanleijen@lijbrandt.nl)

Deel dit artikel