Maar ja, hoe gaat het nu verder? En belangrijker nog: loopt de besluitvorming in Oldebroek nu vast?
Even terug naar de basis: wat is een coalitie ook alweer?
Een coalitie is een groep partijen die samen genoeg zetels hebben in de gemeenteraad om een meerderheid te vormen. Die meerderheid is handig - of zelfs nodig - om plannen goedgekeurd te krijgen en beleid te kunnen uitvoeren. Denk aan dingen als woningbouw, wegenonderhoud, subsidies voor sportclubs en andere lokale zaken.
Nu de SGP eruit is gestapt, heeft het college (dat zijn de wethouders en de burgemeester) geen meerderheid meer in de raad. Dat noemen we een minderheidscoalitie. En dat maakt het best spannend, want bij elk voorstel moet nu opnieuw steun gezocht worden bij andere partijen. En die geven die steun alleen als ze het voorstel ook écht zien zitten. Er is dus geen 'automatische goedkeuring' meer vanuit een trouwe meerderheid.
Is dat erg?
Niet per se. In theorie zou elk voorstel gewoon op inhoud besproken moeten worden, en zouden alle partijen daar onafhankelijk over beslissen. Zo werkt het in ons Nederlandse 'dualistische systeem'. De praktijk is alleen vaak anders. Coalitiepartijen steunen meestal de voorstellen van hun eigen wethouders. Oppositiepartijen doen dat wat minder vaak.
En dus wordt het nu een stuk lastiger om beleid te maken of besluiten te nemen. Het vraagt meer overleg, meer overtuigen, meer politieke souplesse. De kans is reëel dat er voorstellen sneuvelen, uitgesteld worden of zelfs helemaal niet meer op tafel komen.
Wat doet de raad nu?
Tot nu toe laat de gemeenteraad van Oldebroek het rustig op zich afkomen. Er is nog geen onderwerp ‘controversieel’ verklaard – wat zoveel betekent als: “hier doen we voorlopig even niks mee.” In Den Haag gebeurt dat standaard bij een kabinetsval: daar wordt dan per onderwerp besloten of de demissionaire ministers nog wel door mogen met bepaalde voorstellen. Op gemeentelijk niveau is dat minder gebruikelijk, maar in theorie zou het ook kunnen.
Wordt vervolgd...
De komende tijd zullen de gesprekken tussen de partijen bepalen hoe het verder gaat. Sluit een andere partij zich aan bij de coalitie, dan is er weer een meerderheid – en meer bestuurlijke rust. Gebeurt dat niet, dan krijgt Oldebroek een college dat telkens steun moet zoeken per onderwerp. Spannend? Zeker. Maar het biedt ook kansen voor een opener debat en verrassende samenwerking.
Of dat lukt? De tijd zal het leren.