Afrikaanse varkenspest komt voor bij varkens en wilde zwijnen. Een mogelijke uitbraak kan grote gevolgen hebben voor de natuur, de varkenssector en de maatschappij. Daarom hebben overheden, natuurorganisaties en de Producenten Organisatie Varkenshouderij deze week een plan van aanpak gepresenteerd. De ziekte komt de afgelopen jaren steeds vaker voor in Europa. In juni van dit jaar werd Afrikaanse varkenspest vastgesteld in de Duitse deelstaat Nordrhein-Westfalen. Dat is ongeveer honderdvijftig kilometer van de Nederlandse grens.

Sinds de varkenspest uitbraak in 1997 en 1998 is het virus niet meer in Nederland vastgesteld. Die uitbraak veroorzaakte destijds grote schade. In totaal ging het om ongeveer 2,2 miljard euro.

De Veluwe opdelen

Een onderdeel van het plan is het verdelen van de Veluwe in veertien gebieden. Deze gebieden kunnen worden afgesloten door middel van rasters als er een uitbraak plaatsvindt. Door zulke rasters te plaatsen blijven besmette zwijnen binnen een gebied. Zo kan het virus zich minder snel verspreiden. Op verschillende plekken op de Veluwe staan al rasters om kwetsbare natuur en landbouwgrond te beschermen.

Bij een uitbraak ligt de verantwoordelijkheid bij het Rijk. Provincies zijn verantwoordelijk voor natuurbeleid en regelen onder meer afrastering en afschot. De maatregelen zijn onderdeel van een breder pakket dat is ondertekend door natuurbeheerders, boeren en het ministerie van Landbouw.

Afrikaanse varkenspest

Afrikaanse varkenspest wordt, net als klassieke varkenspest, veroorzaakt door een virus. De ziekte is vaak nog besmettelijker en treft zowel tamme varkens als wilde zwijnen. Dieren die besmet raken krijgen vaak koorts, worden sloom en eten minder. Voor mensen vormt de ziekte geen risico, maar zij kunnen het virus wel ongemerkt verspreiden.

Varkens kunnen het virus op verschillende manieren oplopen. Ze raken besmet door direct contact met zieke varkens of wilde zwijnen. Het virus kan ook worden overgebracht door het eten van besmet varkensvlees of via materialen zoals veewagens, laarzen of kleding die met het virus in aanraking zijn geweest.

Een uitbraak heeft grote gevolgen. Natuurgebieden moeten worden afgesloten en bedrijven met besmette varkens moeten alle dieren laten ruimen. Er is op dit moment geen geschikt vaccin tegen de ziekte.