Waarom Johan duizenden kilo’s groenten verbouwt voor mensen die hulp nodig hebben

Op het whiteboard in de gezamenlijke ruimte bij boerderij ’t Paradijs staan alle dagtaken voor het boerderijteam genoteerd. Dieren voeren, stallen schoonmaken, eieren rapen of helpen in de tuin. 

Na het koffiemoment start groepsleider Hanneke met de taakverdeling. “De deelnemers mogen zelf kiezen wat ze willen doen. We houden rekening met hun voorkeuren en belastbaarheid die dag”, legt project- en groepsbegeleider Johan Slager uit Barneveld uit.  

Het boerderijteam bestaat uit deelnemers tussen de 16 en 81 jaar. “Deelnemers in deze groep hebben te maken met psychische problematiek. Ook biedt deze groep ruimte voor deelnemers die tijdelijk uit de running zijn door bijvoorbeeld een burn-out of depressie”, licht Johan toe.  

Boerderij ’t Paradijs ontvangt meerdere groepen. Een dagopvang voor ouderen en groepen voor kinderen met gedragsproblematiek, zoals autisme en ADHD. 

Met zestien zorgmedewerkers, vier agrarische medewerkers en zestig vrijwilligers runt het team alle activiteiten op de boerderij. Naast de sociale voedseltuin dragen ze de zorg voor twintig brandrode runderen, 65 varkens en 9000 leghennen.  

Ruim een jaar geleden is de tuinderij op de boerderij gaan fungeren als sociale voedseltuin. 

Johan: “In 2024 leverden we al aan de voedselbank in Barneveld. We brachten de producten zelf weg. Via de Eleven Floawers Foundation (een organisatie die innovatieve projecten voor gezinnen die in een achterstandssituatie leven stimuleert, red.) kwamen we in contact met het Sociale Voedseltuinen Nederland.”  

Volgens Sociale Voedseltuinen Nederland leven meer dan een miljoen mensen in Nederland onder de armoedegrens. Voor deze groep is het niet altijd mogelijk om voor gezond, lokaal en vers eten te kiezen. 

In 2025 voorzag de sociale voedseltuin in Barneveld ongeveer veertig gezinnen per week van vers eten. “De mogelijkheid bestaat om dat aantal verder uit te breiden”, vertelt Johan.

Het team achter de sociale voedseltuin schrijft geen mensen aan. “We kunnen alleen kenbaar maken dat we er zijn. We toetsen niemand”, laat Johan weten. “Welzijn Barneveld en de gemeente kennen de mensen die deze hulp het hardst nodig hebben. Zij attenderen mensen op dit initiatief.”  

Het verkrijgen van verse groenten blijft volgens Johan een uitdaging in verband met de houdbaarheid. “Bij supermarkten worden de producten met kortingen verkocht. Minder verse producten worden weggegeven. Dit is nadelig voor de voedselbank.” Een deel van de oogst dat niet weggaat, komt alsnog bij de voedselbank terecht. We doen niks weg.” 

Volgens Johan heeft tachtig procent van de mensen die afgelopen jaar gebruik van de sociale voedseltuin maakten een migratieachtergrond.

“Ze vinden het fijn dat ze in de voedseltuin op een ongedwongen manier de kans krijgen om Nederlands te spreken. Door de vriendelijkheid voelen ze zich hier snel thuis”, ervaart hij. 

Het team biedt ook recepten aan. “Niet iedereen weet wat je van koolrabi of venkel kunt maken” lacht hij. “We houden de recepten zo simpel mogelijk. We bieden de recepten in het Nederlands aan. Taal is daarin nog weleens een uitdaging.”  

“De mensen zijn dankbaar dat ze op deze manier toegang krijgen tot goed en gezond eten.” Hij kent verhalen dat mensen zich uit schaamte ervan weerhouden om gebruik te maken van ondersteuning, zoals de voedselbank. 

“Sommige mensen vermijden sociale interactie. Door de sociale voedseltuin komen ze hun huis uit. Het dorp uit. Zo wordt hun wereld iets groter.” 

Begin juni is de eerste oogst tot ongeveer begin oktober. Zolang de voorraad strekt. Na een jaar de sociale voedseltuin gedraaid te hebben, kwam het team tot de conclusie dat kennisoverdracht een must is. Door onkunde trokken mensen vorig jaar planten kapot. “Na een verkeerde oogst waren alle tuinboonplanten stuk. Daar waren onze agrarische medewerkers niet blij mee. Dat willen we voorkomen.” 

Dit jaar pakken ze het oogstmoment anders aan. Bezoekers krijgen een workshop tijdens de oogst. “We willen kennis overdragen. Wanneer is iets rijp en volgroeid? En zo hebben we er meer zicht op dat alles eerlijk wordt verdeeld qua hoeveelheid.”  

Hij wijst de bessenstruiken in de voedseltuin aan. “We hebben verschillende soorten bessenstruiken. In de workshop leren we de bezoekers de diversiteit daartussen”, geeft hij als voorbeeld terwijl zijn telefoon overgaat. 

De komst van het materiaal voor de nieuwe kassen. “De kassen zijn bedoeld voor de langere oogst van tomaten, aubergines en komkommers. Daar maak ik mijn collega Bazath erg blij mee”, zegt hij verheugd.  

Collega Gerard is op het land druk in de weer met het planten van spitskool. In de sociale voedseltuin verbouwen ze ongeveer veertig verschillende soorten groenten en fruit. ‘Verschillende kolen, slasoorten, bonensoorten en andijvie”, somt Johan op. 

“Honderd fruitbomen zijn net aangeplant, die gaan in de toekomst voor veel fruit zorgen”, wijst hij naar de buitenste randen van de voedseltuin.  

Tien jaar geleden zag het leven van Johan er heel anders uit. Samen met zijn vrouw Sanne woonde hij in Zuid-Afrika. Ze werkten samen aan het project Nehemiah van zendingsorganisatie Jeugd met een Opdracht. 

Voor de toekomst van hun vier kinderen keerden ze terug naar Nederland. “We kwamen uit Barneveld en hadden hier ons netwerk”, vertelt hij over de moeilijke beslissing om terug te keren naar Nederland.  
 
Ze hadden geen zicht op een permanent visum. “Studeren voor onze kinderen was daar eigenlijk geen optie. We hadden er vrede mee om terug te keren.” 

Al vrij snel vond Johan zeven jaar geleden op boerderij ’t Paradijs een baan en twee jaar geleden zijn ze op de boerderij komen wonen. Zijn vrouw Sanne werkt ook op de boerderij als zorgmedewerker. “Bijzonder dat we weer samenwerken”, vindt hij.  

Het doel van Johan is om de mensen op de boerderij een rustige plek te bieden en iedere dag een mooie dag te bezorgen. “De deelnemers die hier komen zitten soms hoog in hun emotie. De huidige maatschappij gaat voor deze mensen te snel. We bieden een luisterend oor en helpen ze waar nodig.” 

Het sociale aspect tussen het team, de deelnemers, de vrijwilligers en de bezoekers van de sociale voedseltuin vindt hij het mooiste aan zijn werk. “Dat iedereen die hier komt zich gezien en gehoord voelt. Ongeacht leeftijd en diversiteit. Je welkom voelen en samen een fijne invulling van de dag hebben. Het is waardevol als je ergens deel vanuit mag maken.”