19-02-2025 6:45
De heide staat in brand en dat is nodig ook

De brandweermensen van ASK 't Harde houden de wind goed in de gaten. "Waait het hard genoeg", is de belangrijke vraag. Ze willen deze zonnige en droge dagen gebruiken om een deel van de heide af te branden. "Dat doen we hier elk jaar", vertelt Eric Rosloot, hoofd van het Artillerie Schietkamp. "Daarmee versterken we de natuur en zorgen we voor minder grote heidebranden in de zomer."
Grote heidebranden voorkomen
Op ASK 't Harde schiet Defensie met zwaar geschut. Mortieren en pantserhouwitsers schieten op doelen op de heide. "In de droge periode krijg je dan wel eens een heidebrand, natuurlijk", zegt Rosloot. "Daarvoor hebben we ons eigen brandweerteam, om die branden gelijk te doven." Maar voorkomen is beter dan genezen en daarom brandt diezelfde brandweer ook elk jaar een deel van de heide al preventief af, in het voorjaar.
Voordat de brandweer met het echte werk begint, creëert ze een buffer. De randen van het afgebakende stuk heide worden natgemaakt, aan de kant waar de wind naartoe gaat. Dan wordt aan diezelfde randen een klein stukje heide afgebrand, een strook van zo'n dertig meter breed. "Een bufferzone", wijst Rosloot aan. "Zo voorkomen we dat de brand straks overslaat naar een stuk heide dat we juist niet af willen branden."
Ecosysteem is ingericht op brand
Brand Timmer is namens het Rijksvastgoedbedrijf verantwoordelijk voor het natuurbeheer op ASK 't Harde en hij selecteert de stukken heide die afgebrand mogen worden. "We hebben 1950 hectare heide in het brandbeheer, dat we in 64 vakken verdeeld hebben. Elk vak wordt één keer per acht jaar afgebrand", legt hij uit.
"Het is vooral een vorm van natuurbeheer. Dit stuk hei wordt al sinds 1870 beheerd door het deels te laten branden. Daar is het hele ecosysteem dus op ingericht." Want heide afbranden heeft een positief effect. "We bestrijden zo de grassen tussen de heide en voorkomen ook dat er te veel boompjes opkomen. De heide komt hier sterker van terug."
Terwijl drie brandweermannen druk bezig zijn de heide in brand te steken, kijken Timmer en Rosloot geboeid toe. En zij niet alleen: ook Cathelijne Stoof kijkt mee. De universitair hoofddocent aan de Wageningen Universiteit is expert op het gebied van natuurbranden en is enthousiast over het natuurbeheer op ASK 't Harde. "Mensen zijn vaak bang voor natuurbranden, maar voor de natuur kan een brand juist heel goed zijn", zegt ze. "Je wilt natuurlijk niet dat je keuken eens in de acht jaar in brand vliegt, maar we willen wel dat de heide eens in de acht jaar afbrandt. Het is al duizenden jaren een vorm van natuurbeheer, samen met begrazing."

Uniek beheer
Volgens Stoof is wat er op ASK gebeurt heel bijzonder. "Mensen vanuit het hele land, en ook vanuit het buitenland, komen kijken naar wat de brandweer hier doet. Deze brandweer is ook uitzonderlijk goed ingespeeld op de heide: ze weten heel precies wat ze doen en ze worden ook echt opgeleid om met heidebranden te werken."
Dat is duidelijk, want zodra de brandweer de vlam in de heide steekt ontstaat een brand die zich snel verspreidt, maar ook snel weer dooft. Wat achterblijft, is een groot stuk zwarte grond. "Volgend jaar is dit weer een prachtig stuk heide", belooft Timmer. "Alles wat hier groeit en bloeit, doet dat mede dankzij het brandbeheer. Daarom willen we daar ook mee doorgaan, want we hebben hier een prachtig, waardevol stuk natuur."
Heb je een tip of opmerking? Mail onze redactie via info@locomediagroep.nl.
