In deze binnenstad kunnen plekken tot wel 80 graden worden

De binnenstad van Harderwijk moet daarom de komende jaren een stuk groener worden. Het college van burgemeester en wethouders heeft een groenplan vastgesteld waarin tientallen plekken in de binnenstad en langs de boulevard worden aangepakt.

“We hebben te maken met een historische binnenstad. En die kenmerken zich als versteende omgevingen. In deze tijden van hittestress wil je daar wat aan doen”, vertelt wethouder Wilco Mazier aan Omroep Gelderland. 

Zo wil de gemeente op verschillende locaties tegels en ander verhard oppervlak vervangen door bomen, planten en struiken. Dat moet niet alleen zorgen voor een aantrekkelijkere binnenstad, maar ook bijdragen aan meer biodiversiteit, verkoeling tijdens warme dagen en een betere opvang van regenwater. 

“Het is heel erg warm in Nederland en dan zie je dat het noodzakelijk is, maar het is ook belangrijk tijdens noodweer. Als het heel erg hard regent, kan het water makkelijker weg met veel groen”, aldus Mazier. 

Energiecoöperatie Endura heeft een speciale camera die tempratuur kan meten. “Plekken die echt in de zon zijn van metaal of steen warmen echt op, tot soms wel 80 graden”, weet Ad Coppens. “Iedereen kent het verhaal van een eitje op de motorkap bakken, dat kan echt.” 

Volgens GGD Noord- en Oost-Gelderland hebben de hoge tempraturen van materialen niet direct effect op het menselijk lichaam. "Voor de gezondheid is vooral de temperatuur van de lucht om ons heen van belang. Opgewarmde materialen kunnen de omgevingstemperatuur verhogen doordat ze warmte afgeven." 

Doordat het op sommige plekken zo heet kan worden, koelt het 's nachts minder goed af. "In steden wordt dit het hitte-eilandeffect genoemd. De temperatuur kan hierdoor enkele graden hoger blijven, wat kan leiden tot slechter slapen tijdens warme nachten." Het beste om dan te doen? "Zorg dat je voldoende drinkt, zoek op het warmste moment van de dag (tussen 12.00 en 15.00 uur) de schaduw op en pas zware inspanning aan." 

Coppens is dan ook enthousiast over de plannen van Harderwijk. “Het is de moeite waard om te zorgen dat je meer groen in de stad hebt, dan breng je koelte. Daar zitten megatempratuurverschillen in.” Zo kunnen tegels in de binnenstad de 50 graden aantikken. “Planten worden maximaal 30 graden.” 

Ook kleur speelt een belangrijke rol bij tempratuur. “Als je bijvoorbeeld een witte of een zwarte deur hebt, kunnen de verschillen tot wel 50 graden oplopen”, stelt Coppens.

"Vergroening van de binnenstad draagt bij aan temperatuurverlaging en is één van de maatregelen die helpt om de gevolgen van hitte voor de gezondheid te beperken. Ook voldoende schaduw, koele plekken, drinkwaterpunten en water in de leefomgeving zijn maatregelen die daaraan kunnen bijdragen", vult GGD Noord- en Oost-Gelderland aan. 

De plannen van de gemeente moeten in 2031 volledig uitgevoerd zijn en de kosten gaan richting de twee miljoen euro. “Het versterkt de leefbaarheid in de stad en geeft Harderwijk wel een mooier uiterlijk”, besluit Mazier.