Indrukwekkende herdenking houdt geschiedenis levend tijdens de herdenkingen in Vierhouten

De toon van de herdenking werd gezet door Aimée Bakker en Louise Loman. In indringende toespraken vertelden zij over hun familiegeschiedenis.

Waar Louise vertelt over het verraad en de moord op haar opa, oma en oom, gaat Aimée vooral in op de bewondering voor haar overgrootvader opa Bakker. Hun woorden brachten het verleden dichtbij en concreet.

Veel aanwezigen hebben bloemen bij het monument aan de Pas-opweg neergelegd, zoals hieronder te zien is.

De persoonlijke verhalen kregen een vervolg met de Kaddish, het Joodse gebed voor de doden. Christiane de Waele sprak het gebed uit bij de gedenkstenen aan de Tongerenseweg en Charlie Botter vertaalde het in het Nederlands.

Ook Amir Bar was aanwezig, de zoon van Ze’ev Bar die dit gebed jarenlang bij de herdenking uitsprak. Zijn aanwezigheid liet zien hoe de herinnering wordt doorgegeven van generatie op generatie.

Hoor hier het gebed zelf:

Ze'ev Bar was een van de kinderen die de onderduik in het Verscholen Dorp overleefden. Hij werd in 1937 geboren als Walter Bartfeld en vluchtte met zijn familie uit Duitsland naar Den Haag.

Door onder te duiken op de Veluwe overleefde het gezin de oorlog. Later verhuisde hij naar Israël en nam hij de naam Ze’ev Bar aan.

Zijn herinneringen laten zien hoe het leven daar was. Als kind moest hij steeds stil zijn en fluisteren, wat veel spanning gaf. Dat maakt duidelijk dat het leven in het Verscholen Dorp niet alleen lichamelijk zwaar was, maar ook mentaal.

De herdenking in Vierhouten en met name de verhalen van wat hier gebeurd is, maken indruk op jong en oud:

Het Verscholen Dorp laat volgens burgemeester Blom zien waartoe mensen in staat zijn wanneer vrijheid wordt bedreigd. "Het toont de moed van hen die onderdak boden, voedsel brachten, gevaar trotseerden en weigerden weg te kijken. In een tijd waarin angst regeerde, kozen zij voor medemenselijkheid."

Begon met woorden

"Maar deze plek herinnert ons ook aan het kwaad dat daaraan voorafging: uitsluiting, ontmenselijking en antisemitisme. Het begon niet met deportaties. Het begon met woorden. Met spot. Met complottheorieën. Met mensen die werden weggezet als anders, als minderwaardig, als schuldigen van alle problemen."

"Ook in onze tijd zien wij Joodse Nederlanders die zich onveilig voelen. Synagogen en scholen moeten bewaakt worden. Mensen verbergen hun keppeltje uit angst voor reacties. Op straat, op sociale media en soms zelfs in het publieke debat klinkt opnieuw taal die verdeelt en ontmenselijkt. Dat vraagt waakzaamheid van ons allemaal."

Vrijheid is kwetsbaar benoemt de burgemeester nadrukkelijk. "Verdraagzaamheid is geen vanzelfsprekendheid. Democratie blijft alleen bestaan wanneer wij haar beschermen."